Dostępność to także zrozumiałość. Prosty język nie oznacza mówienia do odbiorcy jak do dziecka. Chodzi o to, żeby czytelnik szybko znalazł ważną informację i zrozumiał ją za pierwszym razem. ETR to bardziej wyspecjalizowana metoda – dla osób, które potrzebują tekstu w naprawdę łatwej formie.
Po tej lekcji będziesz umieć
- zamienić urzędowy akapit w prostą informację
- odróżnić prosty język od ETR
- planować treść wokół potrzeb odbiorcy, a nie struktury organizacji
Zacznij od tego, czego potrzebuje odbiorca
Najważniejsza informacja powinna pojawić się na początku. Zamiast zaczynać od historii, podstawy prawnej czy długiego wstępu, najpierw odpowiedz na pytanie: co czytelnik ma zrobić, wiedzieć albo przygotować?
Zdania i słownictwo
Stawiaj na krótsze zdania, stronę czynną i słowa używane na co dzień. Skróty rozwijaj przy pierwszym użyciu. Trudny termin zostaw, jeśli jest potrzebny – ale od razu go wyjaśnij.
ETR
Tekst łatwy do czytania i rozumienia (ETR) wymaga jeszcze większej dyscypliny: jedna myśl w zdaniu, proste słowa, krótkie akapity i przejrzysty układ. Wersję ETR przygotowuje się świadomie, według jej zasad – a nie przez mechaniczne skrócenie zwykłego tekstu.
Ćwiczenie praktyczne
- Weź z aktualnej strony akapit, który ma co najmniej 80 słów.
- Zapisz w jednym zdaniu, co jest w nim najważniejsze.
- Przeredaguj tekst: najważniejsze na początek, krótsze zdania, bez strony biernej i zbędnych rzeczowników odczasownikowych („dokonanie zapłaty” → „zapłać”).
Lista kontrolna
- najważniejsza informacja jest na początku
- zdania nie są niepotrzebnie złożone
- skróty i trudne pojęcia są wyjaśnione
- ETR traktuję jako osobną, świadomie przygotowaną formę tekstu